เคยลองใช้ COUNTIF หรือ SUMIF แล้วเจอปัญหาว่านับ/รวมได้แค่เงื่อนไขเดียวไหมครับ เช่น อยากนับเฉพาะรายการที่ซื้อจาก “ร้านนี้” และต้อง “อยู่ในเดือนนี้” ด้วย สูตรเดี่ยวแบบเดิมทำไม่ได้ ต้องใช้ COUNTIFS และ SUMIFS ที่ใส่ตัว s ต่อท้ายชื่อสูตรเดิม เพื่อรองรับหลายเงื่อนไขพร้อมกัน บทความนี้จะสอนวิธีใช้ทั้งสองสูตรแบบละเอียด พร้อมตัวอย่างจำลองให้เห็นภาพจริง
ถ้ายังไม่เคยใช้สูตรตระกูลนี้มาก่อน แนะนำให้อ่าน SUMIF, COUNTIF, IF สูตรพื้นฐานที่ต้องรู้ ก่อน เพราะบทความนั้นสอนกรณีเงื่อนไขเดียว ส่วนบทความนี้จะโฟกัสเฉพาะกรณี หลายเงื่อนไขพร้อมกัน ซึ่งเจอบ่อยกว่าในชีวิตจริง
รูปแบบสูตร COUNTIFS และ SUMIFS
ทั้งสองสูตรมีโครงสร้างคล้ายกัน คือใส่คู่ “ช่วงเซลล์ที่จะเช็ค” กับ “เงื่อนไข” ต่อกันไปเรื่อยๆ ได้หลายคู่
=COUNTIFS(ช่วงเงื่อนไข1, เงื่อนไข1, [ช่วงเงื่อนไข2, เงื่อนไข2], ...)
=SUMIFS(ช่วงที่จะรวม, ช่วงเงื่อนไข1, เงื่อนไข1, [ช่วงเงื่อนไข2, เงื่อนไข2], ...)
จุดที่ต้องสังเกตให้ดีคือตำแหน่งของ “ช่วงที่จะรวม” ใน SUMIFS จะอยู่เป็นตัวแรกสุดของสูตร ต่างจาก SUMIF ตัวเดี่ยวที่ range สำหรับรวมผลจะอยู่ท้ายสุด (ตัวที่สาม) เรื่องนี้เป็นจุดที่มือใหม่สลับตำแหน่งผิดบ่อยที่สุด
ตัวอย่างใช้งานจริง 1: นับจำนวนครั้งที่ซื้อของจากร้านที่กำหนดในเดือนนี้ (COUNTIFS)
สมมติมีบันทึกการซื้อของทั้งเดือน อยากรู้ว่าซื้อของจากร้าน “7-Eleven” ไปกี่ครั้งเฉพาะเดือนสิงหาคม 2569
=COUNTIFS(B2:B7,"7-Eleven",A2:A7,">="&DATE(2026,8,1))| A | B | C | E | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | วันที่ซื้อ | ร้านค้า | ยอดซื้อ | จำนวนครั้งที่ซื้อ 7-Eleven เดือนนี้ |
| 2 | 02/08/2569 | 7-Eleven | 65 | 3 |
| 3 | 05/08/2569 | Lotus’s go fresh | 210 | |
| 4 | 10/08/2569 | 7-Eleven | 45 | |
| 5 | 15/08/2569 | 7-Eleven | 89 | |
| 6 | 22/07/2569 | 7-Eleven | 55 |
สูตรนี้เช็คสองเงื่อนไขพร้อมกัน คือ B2:B7 ต้องเป็น “7-Eleven” และ A2:A7 ต้องมากกว่าหรือเท่ากับวันที่ 1 สิงหาคม 2569 แถวที่ 6 แม้จะซื้อจากร้าน 7-Eleven เหมือนกันแต่วันที่เป็นเดือนกรกฎาคม จึงไม่ถูกนับรวม ผลลัพธ์จึงได้ 3 ครั้งตามเงื่อนไขทั้งสองข้อ
ตัวอย่างใช้งานจริง 2: รวมยอดค่าใช้จ่ายเฉพาะหมวดและเฉพาะเดือน (SUMIFS)
จากบัญชีรายรับ-รายจ่ายทั้งปี อยากรวมยอดใช้จ่ายเฉพาะหมวด “อาหาร” ที่เกิดขึ้นในเดือนสิงหาคม 2569 เท่านั้น
=SUMIFS(C2:C7,B2:B7,"อาหาร",A2:A7,">="&DATE(2026,8,1))| A | B | C | E | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | วันที่ | หมวดหมู่ | ยอดเงิน | ยอดรวมหมวดอาหารเดือนนี้ |
| 2 | 03/08/2569 | อาหาร | 320 | 870 |
| 3 | 06/08/2569 | ค่าเดินทาง | 150 | |
| 4 | 12/08/2569 | อาหาร | 280 | |
| 5 | 18/08/2569 | อาหาร | 270 | |
| 6 | 25/07/2569 | อาหาร | 400 |
สังเกตว่า C2:C7 (ยอดเงิน) ถูกใส่เป็นตัวแรกสุดของสูตร ตามด้วยคู่เงื่อนไข B2:B7=”อาหาร” และ A2:A7 ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคมเป็นต้นไป แถวที่ 6 เป็นหมวดอาหารก็จริงแต่วันที่ยังเป็นเดือนกรกฎาคม จึงไม่ถูกรวม ผลลัพธ์ที่ได้คือ 320+280+270 = 870 บาท
ข้อควรระวังเวลาใช้ COUNTIFS และ SUMIFS
มีจุดที่พลาดกันบ่อยเวลาใช้สูตรกลุ่มนี้ ควรระวังไว้ดังนี้
| ข้อควรระวัง | รายละเอียด |
| ตำแหน่ง sum_range ใน SUMIFS | ต้องใส่เป็นตัวแรกสุด ไม่เหมือน SUMIF ที่ average_range (ช่วงรวมผล) อยู่ท้ายสุด สลับตำแหน่งผิดสูตรจะรวมผิดค่าทันที |
| ขนาดของทุกช่วงต้องเท่ากัน | ทุก criteria_range รวมถึง sum_range ต้องมีจำนวนแถว/คอลัมน์เท่ากันหมด เช่นถ้า C2:C7 แต่ไปใส่เงื่อนไขเป็น B2:B10 จะขึ้น Error ทันที |
| เงื่อนไขวันที่ต้องใส่ให้ถูกรูปแบบ | ถ้าจะเทียบวันที่ ควรใช้ DATE() หรือใส่เป็นข้อความในรูปแบบที่ Excel เข้าใจ ไม่งั้นสูตรอาจไม่กรองตามที่ตั้งใจ |
สรุป
COUNTIFS และ SUMIFS คือทางออกเมื่อ COUNTIF/SUMIF เงื่อนไขเดียวไม่พอ ช่วยให้นับหรือรวมข้อมูลตามหลายเงื่อนไขพร้อมกันได้ในสูตรเดียว จุดสำคัญที่ต้องจำคือ SUMIFS ต้องใส่ช่วงที่จะรวมเป็นตัวแรกสุด และทุกช่วงเงื่อนไขต้องมีขนาดเท่ากันเสมอ ใครยังไม่คล่องเรื่องเงื่อนไขเดียวก่อน ย้อนกลับไปอ่าน SUMIF, COUNTIF, IF สูตรพื้นฐาน เพิ่มเติมได้ และถ้าสนใจดักจับ Error จากสูตรพวกนี้ด้วย อ่านต่อได้ที่ วิธีใช้ IFERROR
