ปกติเวลาใช้สูตร Excel เราจะรู้ค่าตั้งต้น แล้วให้สูตรคำนวณผลลัพธ์ออกมา แต่บางครั้งเรารู้ «ผลลัพธ์ที่อยากได้» อยู่แล้ว แต่ไม่รู้ว่าต้องตั้งค่าตัวแปรตั้งต้นเท่าไหร่ถึงจะได้ผลลัพธ์นั้น เช่น รู้ว่าอยากผ่อนบ้านเดือนละไม่เกิน 15,000 บาท แต่ไม่รู้ว่าต้องกู้ดอกเบี้ยเท่าไหร่ถึงจะพอดี กรณีแบบนี้ต้องใช้ Goal Seek
Goal Seek คืออะไร
Goal Seek เป็นเครื่องมือ «คำนวณย้อนกลับ» ของ Excel ปกติสูตรจะรับค่า Input แล้วให้ Output ออกมา แต่ Goal Seek จะทำงานย้อนทาง คือเราบอกผลลัพธ์ (Output) ที่ต้องการ แล้ว Excel จะคำนวณย้อนกลับมาว่าต้องปรับค่า Input ตัวไหนเป็นเท่าไหร่ถึงจะได้ผลลัพธ์นั้น
ข้อจำกัดคือ Goal Seek ปรับได้ทีละ 1 ตัวแปรเท่านั้น ถ้าต้องการปรับหลายตัวแปรพร้อมกัน ต้องใช้เครื่องมือ Solver แทน (เป็น Add-in แยกที่ขั้นสูงกว่า)
ตัวอย่าง: หาดอกเบี้ยกู้บ้านให้ผ่อนได้ตามงบ
สมมติอยากรู้ว่ากู้เงิน 100,000 บาท ผ่อน 180 เดือน (15 ปี) ต้องได้ดอกเบี้ยเท่าไหร่ ถึงจะผ่อนเดือนละ 900 บาทพอดี ทำตามนี้:
- เตรียมตารางในชีตใหม่ ใส่หัวข้อในคอลัมน์ A: Loan Amount (A1), Term in Months (A2), Interest Rate (A3), Payment (A4)
- ใส่ค่าที่รู้แล้วในคอลัมน์ B: เซลล์ B1 ใส่
100000และเซลล์ B2 ใส่180 - เซลล์ B4 ใส่สูตรคำนวณค่างวด
=PMT(B3/12,B2,B1)(ตอนนี้ B3 ยังว่าง สูตรจะยังไม่ได้ค่าที่ถูกต้อง เพราะเรากำลังจะให้ Goal Seek หาค่า B3 ให้)
ใช้ Goal Seek หาค่าดอกเบี้ย
- ไปที่แท็บ Data ในกลุ่ม Forecast เลือก What-If Analysis แล้วเลือก Goal Seek
- ในช่อง Set cell ใส่
B4(เซลล์ที่มีสูตรผลลัพธ์ที่ต้องการควบคุม) - ในช่อง To value ใส่
-900(ผลลัพธ์ที่ต้องการ ใส่ติดลบเพราะเป็นเงินที่ต้องจ่ายออก) - ในช่อง By changing cell ใส่
B3(เซลล์ตัวแปรที่ต้องการให้ Excel คำนวณย้อนกลับให้) - กด OK
Excel จะคำนวณแล้วใส่ค่าดอกเบี้ยที่ถูกต้องลงในเซลล์ B3 ให้ทันที พร้อมอัปเดตผลลัพธ์ในตาราง:

จากตัวอย่างจะได้ดอกเบี้ยประมาณ 7.02% ต่อปี ถึงจะผ่อนเดือนละ 900 บาทพอดีตามเงื่อนไขที่ตั้งไว้
จัดรูปแบบผลลัพธ์ให้อ่านง่าย
ค่าดอกเบี้ยที่ได้จะเป็นทศนิยม ให้แปลงเป็นเปอร์เซ็นต์โดยเลือกเซลล์ B3 แล้วไปที่แท็บ Home > กลุ่ม Number > เลือกรูปแบบ Percentage จากนั้นใช้ปุ่ม Increase Decimal หรือ Decrease Decimal ปรับจำนวนทศนิยมตามต้องการ
ใช้ Goal Seek กับเรื่องอะไรได้อีกบ้าง
- หายอดขายที่ต้องทำให้ถึง เพื่อให้ได้กำไรตามเป้า
- หาคะแนนสอบที่ต้องทำได้ในวิชาสุดท้าย เพื่อให้เกรดเฉลี่ยถึงเกณฑ์ที่ตั้งไว้
- หาจำนวนเดือนที่ต้องออมเงิน เพื่อให้ถึงเป้าหมายเงินก้อนที่ต้องการ
หลักการเดียวกันหมด คือรู้ผลลัพธ์ที่อยากได้ แล้วให้ Excel ย้อนหาค่าตัวแปรต้นทางให้แทนที่จะต้องลองผิดลองถูกใส่ค่าเองไปเรื่อยๆ