ค่าเฉลี่ยเท่ากันไม่ได้แปลว่าข้อมูลสองชุดเหมือนกัน เช่น คะแนนสอบสองห้องเฉลี่ยเท่ากันที่ 80 แต่ห้องหนึ่งคะแนนกระจุกตัวใกล้ 80 หมด อีกห้องมีทั้งได้ 100 และได้ 50 ปนกัน STDEV (Standard Deviation) คือสูตรที่วัดว่าข้อมูลกระจายตัวออกจากค่าเฉลี่ยมากแค่ไหน ยิ่งค่าสูงยิ่งกระจายมาก
🎬 ดูวิดีโอสอน (1 นาที 13 วินาที) บน Excel จริง หรืออ่านขั้นตอนละเอียดด้านล่างได้เลย
ตัวอย่าง: วัดความกระจายของคะแนนสอบ

คะแนนชุดนี้เฉลี่ย 80 เท่ากับตัวอย่างสมมติที่กระจายมากกว่า แต่ STDEV ออกมาแค่ 7.91 ซึ่งถือว่ากระจายไม่มาก คะแนนส่วนใหญ่อยู่ใกล้เคียง 80 ถ้าอีกห้องหนึ่งมีคะแนนตั้งแต่ 40-100 ปนกัน STDEV จะสูงกว่านี้มาก แม้ค่าเฉลี่ยจะเท่ากันก็ตาม
อ่านผลลัพธ์ยังไง
STDEV ยิ่งค่าน้อย ข้อมูลยิ่งกระจุกตัวใกล้ค่าเฉลี่ย (สม่ำเสมอ) ยิ่งค่ามาก ข้อมูลยิ่งกระจายห่างจากค่าเฉลี่ย (ไม่แน่นอน) ใช้เปรียบเทียบความสม่ำเสมอระหว่างสองกลุ่มข้อมูลที่มีค่าเฉลี่ยใกล้เคียงกันได้ดี
สรุป
STDEV เหมาะกับงานวิเคราะห์ที่ต้องการรู้มากกว่าแค่ค่าเฉลี่ย เช่น เปรียบเทียบความสม่ำเสมอของคุณภาพสินค้า ผลการเรียน หรือผลตอบแทนการลงทุนที่มีความเสี่ยงต่างกัน