ค่าเฉลี่ยแบบปกติ (AVERAGE) ใช้ได้ดีกับข้อมูลทั่วไป แต่ถ้าข้อมูลเป็น อัตราการเติบโต หรือ อัตราเร็ว/อัตราส่วน การใช้ AVERAGE ธรรมดาจะให้ผลลัพธ์ที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง GEOMEAN และ HARMEAN คือค่าเฉลี่ยแบบพิเศษที่ออกแบบมาสำหรับข้อมูลลักษณะนี้โดยเฉพาะ
GEOMEAN: ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต สำหรับอัตราการเติบโต
=GEOMEAN(number1, [number2], ...)
=GEOMEAN(A2:A4)| A | |
|---|---|
| 1 | อัตราการเติบโต (เท่า) |
| 2 | 1.10 (ปี 1: +10%) |
| 3 | 1.20 (ปี 2: +20%) |
| 4 | 0.95 (ปี 3: -5%) |
| 5 | 1.079 (เฉลี่ย +7.9%/ปี) |
ถ้าใช้ AVERAGE ธรรมดากับ 1.10, 1.20, 0.95 จะได้ 1.083 ซึ่งดูใกล้เคียงแต่ไม่ถูกต้องจริงๆ เพราะการเติบโตแบบทบต้นต้องคูณกันไปเรื่อยๆ ไม่ใช่บวกแล้วหารเฉลี่ย GEOMEAN คำนวณโดยคูณค่าทั้งหมดเข้าด้วยกันแล้วถอดรากที่ N (N=จำนวนค่า) ทำให้ได้อัตราเติบโตเฉลี่ยต่อปีที่ถูกต้องจริง เหมาะกับการหาผลตอบแทนการลงทุนเฉลี่ยหลายปี
HARMEAN: ค่าเฉลี่ยฮาร์มอนิก สำหรับอัตราเร็ว/อัตราส่วน
=HARMEAN(number1, [number2], ...)
=HARMEAN(A2:A4)| A | |
|---|---|
| 1 | ความเร็ว (กม./ชม.) |
| 2 | 60 |
| 3 | 40 |
| 4 | 80 |
| 5 | 55.4 |
ถ้าขับรถ 3 ช่วงด้วยความเร็ว 60, 40 และ 80 กม./ชม. โดยแต่ละช่วงใช้ระยะทางเท่ากัน ความเร็วเฉลี่ยที่แท้จริงตลอดทริปคือ 55.4 กม./ชม. (จาก HARMEAN) ไม่ใช่ 60 กม./ชม. (จาก AVERAGE) เพราะช่วงที่ขับช้าใช้เวลานานกว่า ทำให้ถ่วงค่าเฉลี่ยลงมามากกว่าที่ AVERAGE ธรรมดาคำนวณได้
เลือกใช้ค่าเฉลี่ยแบบไหนให้ถูกต้อง
| ประเภทข้อมูล | ใช้ค่าเฉลี่ยแบบไหน |
| ตัวเลขทั่วไป (คะแนน, ยอดขาย, อายุ) | AVERAGE |
| อัตราการเติบโตหรือผลตอบแทนที่ทบต้นกัน | GEOMEAN |
| อัตราเร็วหรืออัตราส่วนที่ระยะทาง/ปริมาณเท่ากันแต่เวลาต่างกัน | HARMEAN |
ข้อควรรู้
- GEOMEAN ใช้ได้เฉพาะกับตัวเลขที่เป็นบวกเท่านั้น ถ้ามีค่าติดลบหรือศูนย์จะขึ้น
#NUM! - HARMEAN ก็ต้องเป็นตัวเลขบวกเช่นกัน ห้ามมีค่า 0 เพราะจะทำให้หารด้วยศูนย์
- ดูเพิ่มเติมที่ AVERAGE ใน Excel และ MEDIAN ใน Excel
สรุป
GEOMEAN เหมาะกับข้อมูลอัตราการเติบโตที่ทบต้นกัน เช่น ผลตอบแทนการลงทุนหลายปี ส่วน HARMEAN เหมาะกับอัตราเร็วหรืออัตราส่วนที่มีน้ำหนักไม่เท่ากันในแต่ละช่วง เลือกใช้ค่าเฉลี่ยให้ตรงกับลักษณะข้อมูลจะได้ผลลัพธ์ที่สะท้อนความจริงมากกว่าใช้ AVERAGE ธรรมดา
