เวลาผ่อนบ้านหรือรถ ยอดที่จ่ายเท่ากันทุกงวด แต่ข้างในแบ่งเป็นสองส่วนคือ “ดอกเบี้ย” กับ “เงินต้น” ในสัดส่วนที่เปลี่ยนไปเรื่อยๆ สูตร IPMT หาส่วนที่เป็นดอกเบี้ยของงวดที่ระบุ และ PPMT หาส่วนที่เป็นเงินต้น เอาไว้ทำตารางตัดชำระ (amortization) และดูว่าทั้งสัญญาเราจ่ายดอกเบี้ยไปเท่าไร
รูปแบบของสูตร
=IPMT(อัตราต่องวด, งวดที่, จำนวนงวดทั้งหมด, เงินต้น)
=PPMT(อัตราต่องวด, งวดที่, จำนวนงวดทั้งหมด, เงินต้น)
ผลรวม IPMT + PPMT ของงวดใดๆ จะเท่ากับยอดผ่อนต่องวด (PMT) เสมอ
ตัวอย่างที่ 1: งวดแรกกับงวดสุดท้ายต่างกันแค่ไหน
สินเชื่อ 300,000 บาท ผ่อน 5 ปี (60 งวด) ดอกเบี้ย 6% ต่อปี
=IPMT(6%/12, งวดที่, 60, 300000)| A | B | C | |
|---|---|---|---|
| 1 | ดอกเบี้ย (IPMT) | เงินต้น (PPMT) | |
| 2 | งวดที่ 1 | -1,500 | -4,300 |
| 3 | งวดที่ 30 | -831 | -4,969 |
| 4 | งวดที่ 60 | -29 | -5,771 |
ยอดผ่อนต่องวดคงที่ประมาณ 5,800 บาท แต่งวดแรกเป็นดอกเบี้ยถึง 1,500 บาท (ตัดเงินต้นแค่ 4,300) พอใกล้จบสัญญา เกือบทั้งก้อนกลายเป็นเงินต้น เหลือดอกเบี้ยแค่หลักสิบ นี่คือเหตุผลที่การโปะช่วงต้นๆ ของสัญญาช่วยประหยัดดอกเบี้ยได้มากกว่า
ตัวอย่างที่ 2: ตารางตัดชำระ 3 งวดแรก
=IPMT($E$1/12,A2,$E$2,$E$3)| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | งวด | ดอกเบี้ย | เงินต้น | คงเหลือ |
| 2 | 1 | -1,500 | -4,300 | 295,700 |
| 3 | 2 | -1,478 | -4,321 | 291,379 |
| 4 | 3 | -1,457 | -4,343 | 287,036 |
ช่อง E1–E3 เก็บดอกเบี้ยต่อปี จำนวนงวด และเงินต้น การล็อกด้วย Absolute Reference ($E$1) ทำให้ลากสูตรลงมาทำตารางทั้ง 60 งวดได้เลย ช่อง “คงเหลือ” คือยอดก่อนหน้าบวกกับ PPMT (ที่ติดลบ)
ตัวอย่างที่ 3: ดอกเบี้ยรวมทั้งสัญญา
=CUMIPMT(6%/12,60,300000,1,60,0)| A | B | |
|---|---|---|
| 1 | ดอกเบี้ยที่จ่ายทั้งหมด 60 งวด | -47,990 |
ถ้าต้องการผลรวมดอกเบี้ยหรือเงินต้นเป็นช่วงงวด ใช้ CUMIPMT และ CUMPRINC จะสะดวกกว่าการบวก IPMT ทีละงวด สินเชื่อก้อนนี้จ่ายดอกเบี้ยรวมเกือบ 48,000 บาทตลอด 5 ปี
ข้อควรรู้
- เครื่องหมายลบ — ใส่เงินต้นเป็นบวก ผลลัพธ์ IPMT/PPMT จะเป็นลบ (เงินจ่ายออก) ถ้าอยากให้เป็นบวกใส่
-หน้าสูตร หรือใส่เงินต้นเป็นลบ - งวดที่ต้องอยู่ในช่วง 1 ถึงจำนวนงวด — ถ้าใส่นอกช่วงจะได้
#NUM! - ใช้คู่กับ NPER และ RATE — ก่อนทำตารางตัดชำระ มักหาจำนวนงวดด้วย NPER หรือหายอดผ่อนด้วย PMT ก่อน
- ดอกเบี้ยจริงของสินเชื่อไทย — ธนาคารบางแห่งคิดแบบลดต้นลดดอก ตรงกับสูตรนี้ แต่บางผลิตภัณฑ์ (เช่าซื้อรถ) คิดแบบอัตราคงที่ ผลจะต่างจาก IPMT/PPMT ควรเทียบกับตารางของสถาบันการเงินด้วย
